Czechy – odbudowa wieży w Pomeznej wraz z rekonstrukcją więźby dachowej

Gotycka wieża z XIII wieku. Kilkukrotnie zdobywana, niszczona i odbudowywana. Od XVII w. służyła jako spichlerz.

„Po II wojnie światowej, a zwłaszcza po włączeniu wsi w 1951 roku do niedostępnego pasa granicznego przy granicy z Bawarią, rozpoczęła się stopniowa rozbiórka dawnej zabudowy, w tym gospodarstwa nr 1, w którym mieściła się rota straży granicznej. Po jej likwidacji wieś całkowicie zanikła. Zachowała się jedynie opuszczona, nieutrzymywana, czworoboczna kamienna wieża dawnej gotyckiej twierdzy. Jej pozostałości wpisano 22 września 1963 roku do państwowego rejestru zabytków. W 2015 roku właściciel, Petr Jaška, rozpoczął stopniową odbudowę zapomnianej posiadłości, która trwa do dziś. Celem projektu jest przywrócenie jej pierwotnego wyglądu na podstawie dawnych fotografii oraz udostępnienie całego założenia publiczności.”

„Największym wyzwaniem dotychczasowych prac był projekt odtworzenia oryginalnej więźby i dachu wieży. W 2024 roku opracowano projekt rekonstrukcji, poprzedzony wnikliwą analizą dawnych fotografii i oparty na analogiach do późnogotyckich więźb dachowych.

Więźbę zaprojektowano jako tradycyjną konstrukcję ciesielską łączoną na zaciosy i połączenia „na jaskółczy ogon”. Jest to więźba jętkowa w układzie klasowym, w której jętki podparte są płatwiami osadzonymi na słupie środkowym, a całość wzmacnia para zastrzałów usztywniających krokwie. Jako pokrycie wybrano dachówkę mnich–mniszkę firmy Tondach, najbardziej zbliżoną wizualnie do pierwotnej dachówki.

Realizacja prac trwała od maja 2025 roku, kiedy usunięto prowizoryczne zadaszenie z 2018 roku, do września 2025, kiedy dokonano odbioru nowej konstrukcji. Dzięki wsparciu MAS 21 projekt uzyskał dofinansowanie z europejskiego programu IROP – Kultura – Zabytki I.

Efekt końcowy prezentuje się znakomicie. Wszystkim osobom zaangażowanym w realizację należy się nie tylko podziękowanie, lecz także ogromny szacunek – mimo wysokiego stopnia trudności prace przebiegły niemal bezproblemowo i w uzgodnionych terminach.

Szczególne podziękowania kierujemy do wykonawcy – firmy BOLID M s.r.o. pod kierownictwem pana Petra Stránskiego.”

Cytat i zdjęcia: https://www.stavbykarlovarska.cz/cz/hlasovani/krov-a-strecha-na-budove-tvrze-v-pomezne-706

Info: Damian Pych