Wolin – Kolegiata św. Mikołaja Biskupa – historia zniszczenia i powojennej odbudowy

W wyniku działań wojennych świątynia została zniszczona w około 50%. Do początku lat 50. XX wieku ruiny pozostawały niezabezpieczone, co dodatkowo pogarszało ich stan. Choć w 1953 roku Kościół starał się o zwrot budynku i wystąpił o subwencję na odbudowę lub zabezpieczenie obiektu, państwo nie wyraziło zgody.

W 1961 roku szczeciński oddział Przedsiębiorstwa Państwowych Pracowni Konserwacji Zabytków odgruzował świątynię. W połowie lat 60. władze rozważały jej odbudowę z przeznaczeniem na salę widowiskowo‑rozrywkową.

W 1968 roku zlecono opracowanie projektu zabezpieczenia kościoła w formie trwałej ruiny. Dokumentację ukończono w 1972 roku, jednak realizacja przeciągała się — prawdopodobnie z powodu braku ostatecznej decyzji władz co do przyszłego wykorzystania obiektu. Ostatecznie w 1978 roku odbudowano wieżę, przeznaczając ją na punkt widokowy, a pozostałą część kościoła zabezpieczono.

W 1980 roku w Karcie Obiektu Zabytkowego pojawiła się adnotacja „trwała ruina”.

W 1988 roku ruiny przekazano ówczesnej parafii św. Stanisława. Z inicjatywy miejscowego proboszcza rozpoczęto odbudowę, prowadzoną w latach 1988–1998. Witraże wstawiono w 2009 roku.