Zamość vs. Nysa – czyli nowe kamienice w starych miastach

Tematyka nowej zabudowy na obszarach staromiejskich zawsze jest kwestią delikatną – nietrudno tutaj o wzbudzenie kontrowersji, zwłaszcza przy śmiałym (a często lekceważącym) podejściu współczesnych architektów do zastanej przestrzeni. Okazuje się jednak, że w Polsce możliwe jest zaistnienie w tym samym czasie dwóch zupełnie różnych podejść – wzajemnie się wykluczających, czego przykładami są stare miasta w Zamościu oraz Nysie.

Zamość, ul. Akademicka 4

Na Starym Mieście powstanie nowa kamienica. Zgodę na inwestycję mieszkaniową radni miejscy wydali 31 sierpnia. Budynek zostanie wzniesiony obok dawnego Seminarium Duchownego z połowy XVIII wieku, które w ramach inwestycji również zostanie zaadaptowane na cele mieszkalne.

Ze względu na wyjątkową lokalizację — w promieniu 100 metrów znajdują się Pałac Zamojskich, Katedra, Akademia Zamojska oraz Rynek Wielki — wygląd nowej zabudowy musiał zostać podporządkowany wytycznym konserwatorskim. Nakazują one „wpisanie się w istniejący kontekst architektoniczno‑urbanistyczny, nie powodując zaburzenia wytworzonej harmonii form”. Osiągnięte ma to być m.in. poprzez:

• zakaz stosowania okien połaciowych od strony eksponowanych elewacji,
• podporządkowanie architektury nowego budynku obiektowi zabytkowemu,
• precyzyjne określenie kubatury, nawiązującej do istniejących tu w XVII wieku budynków służebnych,
• określenie kształtu dachów i detalu,
• obowiązek użycia materiałów tradycyjnych, „w tym dachówki ceramicznej, gładkich tynków zewnętrznych oraz stolarki drzwiowej i okiennej o podziałach nawiązujących do rozwiązań historycznych.

Nowa inwestycja zasłoni modernistyczną siedzibę „PAX” z 1972 roku, uznawaną — obok hotelu Renesans — za jedną z najbardziej nieudanych plomb architektonicznych na Starym Mieście.

Szczegóły oraz wizualizacje dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej. Za projekt odpowiada ASC – Architekt Sebastian Ćwierz.

Nysa, Stary Rynek

Dla porównania prezentujemy również nowo budowaną kamienicę na Rynku w Nysie.

„Nowa inwestycja realizowana jest w jednym z najbardziej reprezentacyjnych miejsc Nysy. Budynek powstaje w miejscu historycznej zabudowy związanej z dawnym ratuszem, a jego forma ma nawiązywać do przedwojennego charakteru tej części miasta.

Za projekt architektoniczny odpowiada mgr inż. arch. Mirosław Palej.

Powstający obiekt ma stworzyć spójną przestrzeń z sąsiednimi kamienicami oraz charakterystyczną wieżą w centrum Nysy.” Więcej na Portalu Nysa.

Wcześniej w miejscu nowej inwestycji znajdowało się wyburzone przed wojną skrzydło Starego Ratusza. Władze niemieckie w latach 30. XX wieku planowały budowę w jego miejscu nowego gmachu (patrz – zdjęcia poniżej).