Białoruś – w Zakozielu otwarto odrestaurowaną kaplicę Orzeszków

Kaplica w Zakozielu została wzniesiona w 1849 roku według projektu Franciszka Jaszczołda, autora pałacu Pusłowskich w Kosowie Poleskim, dla szlachcica Nikodema Orzeszko. „Według legendy to właśnie tutaj, ukrywał się jeden z przywódców powstania styczniowego, Romuald Traugutt, któremu pomagała słynna pisarka Eliza Orzeszkowa. Po stłumieniu powstania władze rosyjskie zamknęły kaplicę. Przez ponad stulecie budowla powoli popadała w ruinę: najpierw zniknęły cenne wnętrza, podczas I wojny światowej Niemcy zdjęli miedziany dach, a w powojennych latach radzieckich zabytek zamienił się w romantyczną, lecz niezabezpieczoną ruinę z dziurami w sklepieniach i wybitymi witrażami. Do rozpoczęcia prac w 2019 roku sklepienia znajdowały się w stanie agonalnym, a wejście do środka zagrażało życiu.”

„Na początku osuszono nasiąknięte wilgocią i solą mury. Konserwatorzy z przedsiębiorstwa Brestrestawracja w Brześciu oraz zaproszeni rzemieślnicy wykonali skrupulatną pracę ziarnko po ziarnku odtwarzając to, co zostało utracone. Kolor szkła do witraży dobierano, analizując mikroskopijne odłamki autentycznego szkła znalezione w ziemi. Miedziany dach odtworzono w pełnej zgodności z historycznymi technologiami, a na szczyt powróciła sześciometrowa iglica z krzyżem. Brakujące elementy żeliwnych ram okiennych odlewano w miejscowej fabryce naprawy traktorów.”

„Najtrudniejszym zadaniem okazało się odtworzenie unikatowego sztukatorskiego wystroju wnętrza — tych słynnych żeber sklepiennych, które tworzą efekt ażurowej pajęczyny pod stropem. Rzeźbiarze i artyści, wśród których był znany mistrz Paweł Rabau, przez lata pracowali w trudnych warunkach, aby przywrócić gipsowym elementom ich pierwotny wygląd.”

„Łącznie zachowało się jedynie około 40% oryginalnej sztukaterii, a resztę trzeba było rekonstruować na podstawie rysunków i analogii”

Kaplica jest otwarta dla zwiedzających. Wewnątrz można oglądać odrestaurowane wnętrza oraz artefakty znalezione podczas przeprowadzonych w 2008 roku wykopalisk: fragmenty pasa słuckiego, elementy dekoracji pogrzebowych oraz rzeźby.

Za: https://nashaniva.com/386286

„Renowację kaplicy rodowej Orzeszków w Zakozielu, dzięki współpracy ze stroną białoruską, rozpoczęto w 2019 roku przez Fundację Pomoc Polakom na Wschodzie. Wówczas wykonano podstawowe prace zabezpieczające, dzięki czemu zażegnano groźbę katastrofy budowlanej i powstrzymano proces szybkiej destrukcji obiektu. W 2020 roku, dzięki dofinansowaniu z Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA – wykonano miedziane pokrycie rekonstruowanego dachu Kaplicy.” (Facebook | Echa Polesia)

Więcej: https://podlasianin.com.pl/z-wizyta-za-bugiem-2025-cz-1-perelka-neogotyku-w-zakozielu/

Info: Miečysłaŭ Jan