Łęczyca – muzeum zaprasza do obejrzenia wystawy plenerowej „Zamek w Łęczycy. Odbudowa Domu Starego”

„W 2024 r. na zlecenie Muzeum w Łęczycy mgr inż. arch. Zygmunt Stanisław Jabłoński, łęczycki projektant, znany z wielu realizacji przy zabytkach, przeprowadził analizę możliwości odbudowy Domu Starego, którą oparł na danych historycznych i badawczych, zawartych w archiwaliach i publikacjach. Na licznych wizualizacjach podziwiać można efekty tychże prac.”

„Mamy nadzieję, że Dom Stary zostanie wkrótce odbudowany w swojej pierwotnej średniowiecznej formie architektonicznej.” – deklaruje Muzeum.

Wszystkie wizualizacje oraz szczegóły we wpisie Muzeum w Łęczycy na Facebooku.

Poniżej część ilustracji prezentowanych na wystawie, wcześniejsze wizualizacje odbudowanego Domu Starego autorstwa prof. Henryka Jaworowskiego oraz dwa zestawienia ukazujące efekty dotychczasowej odbudowy zamku.

Historia zamku

Zbudowany przez Kazimierza Wielkiego przypuszczalnie w latach 1357-70 zamek w Łęczycy składał się z wieży narożnej zwanej Szlachecką, wieży bramnej oraz budynku mieszkalnego zwanego Domem Starym. Niszczony i odbudowywany wielokrotnie.

Spalony przez Krzyżaków w 1406 roku. Odbudowany po trzech latach. Zniszczony podczas pożaru w II poł. XV w. Odbudowany, przebudowany i rozbudowany o m.in. tzw. Dom Nowy w 1563 r. przez starostę Jana Lutomirskiego. Uszkodzony podczas Potopu. W latach 80. XVII w. odbudowany wspólnym wysiłkiem szlachty łęczyckiej. Kolejny raz Zniszczony w początkach XVIII w. podczas działań zbrojnych wojsk Stanisława Leszczyńskiego i Szwedów walczących z Augustem Mocnym. Ówczesna lustracja stwierdza, że „starożytności i ozdoby – in rudera obrócone, żadnego prawie okna nie ma”. W 1769 roku ruiny zostały zdobyte jeszcze przez generała Drewicza walczącego z wojskami konfederatów barskich. Pod koniec XVIII w. Dom Nowy opuszczono a Dom Stary częściowo rozebrano ze względu na zły stan. W 1779 r. zamek próbowano zabezpieczać, ale wkrótce potem (w 1788 r.) runął budynek bramny, a w 1814 r. część Wieży Szlacheckiej. Po zaborach Prusacy obniżyli mury w związku z planowaną budową twierdzy w miejscu zamku. W 1831 r. zamek przeszedł na własność burmistrza Łęczycy, który rozpoczął rozbiórkę murów i sprzedaż pochodzącego z nich materiału budowlanego. Ten proceder został wstrzymany w 1841 r. na skutek bliżej nie znanej nam interwencji. Ruiny jednak kruszyły się dalej.

Zachowane mury zabezpieczano w okresie międzywojennym i po 1945 roku. W latach 1964 -76 zamek odbudowano wg planów inż. arch. Henryka Jaworowskiego. Podstawą była zachowana dostępna ikonografia, inwentaryzacja z 1834 r., opis polustracyjny z 1564 r. oraz badania architektoniczne. Odbudowano wieżę z renesansową attyką, wieżę bramną i Dom Nowy a obiekt przeznaczono na Muzeum Ziemi Łęczyckiej.

Więcej: w naszym artykule z 2021 roku