W poniższym poście znajdą Państwo wybór polskich łuków/bram triumfalnych (jak i budynków kojarzących się z nimi poprzez formę architektoniczną) oraz część przegranych projektów konkursowych.
Decyzji jury towarzyszy niemal powszechne rozczarowanie. Jeden z komentujących publicystów stwierdził nawet, że ”pomnik „wiertło” jest niemal obraźliwy dla historii” (link do artykułu: Warzecha: Pomnik „wiertło” jest niemal obraźliwy dla historii. Jak to możliwe? [OPINIA] – Wiadomości (onet.pl). I dalej: ”Król jest nagi i widzi to każdy, kto ma trzeźwe spojrzenie. Mieliśmy dostać pomnik naszego triumfu – dostaniemy żenujący abstrakcyjny koszmarek, choćby symbolicznie nie nawiązujący do formy łuku triumfalnego”.
A czy mogło być lepiej? Część z Państwa miała nadzieję na powrót do staropolskiej tradycji budowania łuków triumfalnych jako elementów miejskiej architektury okazjonalnej. Inni jednak nawet cieszyli się z takiego a nie innego wyboru wskazując, że budowany współcześnie łuk triumfalny musiałby być kiczem porównywalnym do Łuku Unii Europejskiej w podwarszawskich Michałowicach…
Marzenia (zagraniczne łuki triumfalne – L) kontra rzeczywistość (zwycięski projekt konkursowy – P)1575 r. Gdańsk. Brama Wyżynna. …choć sama w sobie łukiem triumfalnym oczywiście nie jest.
1646 r. Gdańsk. Brama triumfalna z okazji ślubu króla Władysława IV Wazy z Ludwiką Marią Gonzagą. Więcej na jej temat oraz wizerunki dwóch innych gdańskich bram pod linkiem: Triumfy gdańskie | Łowcy Sosrębów (wordpress.com)
1660 r. Łuk triumfalny Jana Kazimierza, który miał powstać w ramach założenia Forum Wazów w Warszawie, upamiętniający zwycięstwo pod Beresteczkiem. Budowę przerwał Potop. Projektował Giovanni Baptista Gisleni.
1674 r. Podzamcze Chęcińskie. Brama fundowana przez starostę chęcińskiego Stefana Bidzińskiego na powitanie wracającego spod Wiednia króla Jana III Sobieskiego.1677 r. Warszawa. Brama wzniesiona na wjazd króla Jana III w Warszawie. Stała na Krakowskim Przedmieściu obok kościoła bernardynów. Rysował na podstawie opisu Wojciech Gerson w 1879 r.1696 r. Wilanów i ”łuk triumfalny” Jana III.1724-1817. Warszawa. Wielki Salon. Daniel Mateusz Pöppelmann (?). W 2017 r. pomysł jego odbudowy na Pomnik Bitwy Warszawskiej dyskusji poddawał Radosław Gajda: Kto miał największy salon w dawnej Warszawie? | Architecture is a good idea – YouTube1734 r. Warszawa. Łuk triumfalny z okazji wjazdu króla Augusta III do Warszawy. Projektował Johann Samuel Mock.1773-1941. Siedlce. Brama Księżnej Ogińskiej. Szymon Bogumił Zug (?). Została zburzona przez Niemców w czasie II wojny światowej. Plany jej odbudowy na razie stoją w miejscu.1775 r. Kraków. ”Pogrzeb Jana z Kęt”.1781 r. Kamieniec Podolski. Brama Triumfalna wzniesiona ku czci króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Projektował komendant twierdzy w Kamieńcu Jan de Witte na zlecenie biskupa Krasińskiego.1781 r. Projekt bramy triumfalnej z okazji powrotu Stanisława Augusta do Warszawy z Wiśniowca. Projektował Jakub Kubicki.1820 r. Gościeradów. Łuk triumfalny w parku. Miał go wybudować Eligiusz Prażmowski dla ukochanej hrabiny Anieli Grabowskiej.1809 r. Warszawa. Łuk triumfalny na Placu Trzech Krzyży postawiony na cześć wojska polskiego i gen. Jana Henryka Dąbrowskiego powracających z wojny z Austrią. Projektował Jakub Kubicki.1812 r. Ślesin. Łuk triumfalny potocznie nazywany „Bramą Napoleona” zbudowany prawdopodobnie na cześć Napoleona Bonaparte, podążającego na wojnę z Rosją.1831 r. Warszawa. Wprowadzenie jeńców i sztandarów zdobytych pod Wawrem i Dębem Wielkim.1837 r. Jabłonna. Łuk triumfalny wzniesiony ku czci księcia Józefa Poniatowskiego. Projektował Henryk Marconi.Ok. 1920 r. Rysunki łuków triumfalnych autorstwa Stanisława Noakowskiego.1922 r. Kraków. Projekt Muzeum Narodowego – Pomnika Wolności. Wariant I. Rysował Adolf Szyszko-Bohusz.1929 -1960. Mołodeczno. Tzw. Brama Helenowska wzniesiona w dziesiątą rocznicę powstania 86. Pułku Piechoty na cześć Józefa Piłsudskiego.1939 r. Zwycięski projekt pomnika Józefa Piłsudskiego autorstwa chorwackiego rzeźbiarza Ivana Meštrovicia. Plan zakładał też budowę łuku triumfalnego. Plany budowy przerwała wojna.
Wkraczamy do współczesności… 2004 r. Michałowice pod Warszawą. Łuk Unii Europejskiej.
Prezentowany w prasie projekt łuku-pomnika Bitwy Warszawskiej 1920 r. (poza konkursem)Praca autorstwa Karola Badyny, która zdobyła drugą nagrodę w konkursie.Wyróżniona praca Tomasza Birezowskiego, Piotra Dynowskiego i Mateusza Trojanowskiego.Wyróżnienie honorowe w konkursie na projekt pomnika Bitwy Warszawskiej 1920 r. Praca Pawła Nowickiego i Macieja Walczyny.
Jeden z założycieli grupy facebookowej Polska Architektura Tradycyjna, architekt Oskar Pawłowski, przygotował dla Państwa tłumaczenie artykułu przygotowanego przez odnoszącą coraz większe sukcesy w Szwecji organizację Arkitekturupproret (pl. Architektoniczna Rewolucja) pt. ”10 najczęstszych argumentów modernistów przeciwko architekturze tradycyjnej – i dlaczego są błędne”: 1. „Ile ludzi, tyle gustów.” 2. „Architektura musi odzwierciedlać nasze czasy.” 3. „Z…
Konkurs MAKABRYŁA był organizowany w latach 2008–2017 przez portal bryla.pl, należący do koncernu Agora. Przez ten czas plebiscyt zdobył sobie popularność i rozpoznawalność, stając się jedną z najbardziej cenionych inicjatyw w świecie architektury. O wyborze zwycięskiej makabryły decydowali internauci. Ostatnią edycję wygrała przebudowa willi Monte w Zakopanem: „Tegoroczna edycja organizowanego już od 11 lat plebiscytu…
Rekonstrukcje i odbudowy koncentrują się na poszukiwaniu i prezentowaniu takich działań przy obiektach historycznych, które wymagają wiedzy z dziedziny historii sztuki, architektury, znajomości tradycyjnych rzemiosł. To co stanowi wspólny mianownik to miłość i szacunek do piękna, historii i zabytków. Odbudowa budynku do stanu jak najbardziej zbliżonego do jego oryginalnego wyglądu nie jest wszakże regułą. Innym…
Budynek jest częścią zabudowy dawnej fabryki Norblina w warszawskiej dzielnicy Wola. Został odnowiony w trakcie budowy kompleksu usługowo-biurowego w latach 2017-2021. Łącznie odrestaurowano 10 zabytkowych budynków pofabrycznych. „Fabryka Norblina to 2 ha terenu na warszawskiej Woli przepełnionego niezwykłą historią. Obszar, który przez lata był zaniedbaną perłą poprzemysłowej architektury przekształcił się w nową część miasta z…
Portale branżowe pełne są minimalistycznych brył nowoczesnych willi. Deweloperzy przekonują nas, że spełnieniem marzeń jest mieszkanie w ”apartamentach” w podmiejskich blokach. Być może dla tych, którzy szukają czegoś innego powstało to współczesne osiedle w Czechach… Link przesłali Jacek Kaźmierczak i Karol Machi: Sudety z plecakiem : Czy można zaprojektować i wybudować nowe, a wyglądające jak…
Europejska tradycyjna architektura różni się w zależności od kraju, regionu. Podróżując po Hiszpanii, Austrii, Grecji dostrzeżemy, że architektura każdego z tych krajów ma swój charakterystyczny styl. Współczesna promowana w mediach architektura zazwyczaj jednak nie ma tożsamości. Najlepiej widać to obserwując rozbudowy zabytkowych budynków oraz plomby w przestrzeniach staromiejskich (patrz – przykład w komentarzu). Próbując odwrócić…
