W poniższym poście znajdą Państwo wybór polskich łuków/bram triumfalnych (jak i budynków kojarzących się z nimi poprzez formę architektoniczną) oraz część przegranych projektów konkursowych.
Decyzji jury towarzyszy niemal powszechne rozczarowanie. Jeden z komentujących publicystów stwierdził nawet, że ”pomnik „wiertło” jest niemal obraźliwy dla historii” (link do artykułu: Warzecha: Pomnik „wiertło” jest niemal obraźliwy dla historii. Jak to możliwe? [OPINIA] – Wiadomości (onet.pl). I dalej: ”Król jest nagi i widzi to każdy, kto ma trzeźwe spojrzenie. Mieliśmy dostać pomnik naszego triumfu – dostaniemy żenujący abstrakcyjny koszmarek, choćby symbolicznie nie nawiązujący do formy łuku triumfalnego”.
A czy mogło być lepiej? Część z Państwa miała nadzieję na powrót do staropolskiej tradycji budowania łuków triumfalnych jako elementów miejskiej architektury okazjonalnej. Inni jednak nawet cieszyli się z takiego a nie innego wyboru wskazując, że budowany współcześnie łuk triumfalny musiałby być kiczem porównywalnym do Łuku Unii Europejskiej w podwarszawskich Michałowicach…
Marzenia (zagraniczne łuki triumfalne – L) kontra rzeczywistość (zwycięski projekt konkursowy – P)1575 r. Gdańsk. Brama Wyżynna. …choć sama w sobie łukiem triumfalnym oczywiście nie jest.
1646 r. Gdańsk. Brama triumfalna z okazji ślubu króla Władysława IV Wazy z Ludwiką Marią Gonzagą. Więcej na jej temat oraz wizerunki dwóch innych gdańskich bram pod linkiem: Triumfy gdańskie | Łowcy Sosrębów (wordpress.com)
1660 r. Łuk triumfalny Jana Kazimierza, który miał powstać w ramach założenia Forum Wazów w Warszawie, upamiętniający zwycięstwo pod Beresteczkiem. Budowę przerwał Potop. Projektował Giovanni Baptista Gisleni.
1674 r. Podzamcze Chęcińskie. Brama fundowana przez starostę chęcińskiego Stefana Bidzińskiego na powitanie wracającego spod Wiednia króla Jana III Sobieskiego.1677 r. Warszawa. Brama wzniesiona na wjazd króla Jana III w Warszawie. Stała na Krakowskim Przedmieściu obok kościoła bernardynów. Rysował na podstawie opisu Wojciech Gerson w 1879 r.1696 r. Wilanów i ”łuk triumfalny” Jana III.1724-1817. Warszawa. Wielki Salon. Daniel Mateusz Pöppelmann (?). W 2017 r. pomysł jego odbudowy na Pomnik Bitwy Warszawskiej dyskusji poddawał Radosław Gajda: Kto miał największy salon w dawnej Warszawie? | Architecture is a good idea – YouTube1734 r. Warszawa. Łuk triumfalny z okazji wjazdu króla Augusta III do Warszawy. Projektował Johann Samuel Mock.1773-1941. Siedlce. Brama Księżnej Ogińskiej. Szymon Bogumił Zug (?). Została zburzona przez Niemców w czasie II wojny światowej. Plany jej odbudowy na razie stoją w miejscu.1775 r. Kraków. ”Pogrzeb Jana z Kęt”.1781 r. Kamieniec Podolski. Brama Triumfalna wzniesiona ku czci króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Projektował komendant twierdzy w Kamieńcu Jan de Witte na zlecenie biskupa Krasińskiego.1781 r. Projekt bramy triumfalnej z okazji powrotu Stanisława Augusta do Warszawy z Wiśniowca. Projektował Jakub Kubicki.1820 r. Gościeradów. Łuk triumfalny w parku. Miał go wybudować Eligiusz Prażmowski dla ukochanej hrabiny Anieli Grabowskiej.1809 r. Warszawa. Łuk triumfalny na Placu Trzech Krzyży postawiony na cześć wojska polskiego i gen. Jana Henryka Dąbrowskiego powracających z wojny z Austrią. Projektował Jakub Kubicki.1812 r. Ślesin. Łuk triumfalny potocznie nazywany „Bramą Napoleona” zbudowany prawdopodobnie na cześć Napoleona Bonaparte, podążającego na wojnę z Rosją.1831 r. Warszawa. Wprowadzenie jeńców i sztandarów zdobytych pod Wawrem i Dębem Wielkim.1837 r. Jabłonna. Łuk triumfalny wzniesiony ku czci księcia Józefa Poniatowskiego. Projektował Henryk Marconi.Ok. 1920 r. Rysunki łuków triumfalnych autorstwa Stanisława Noakowskiego.1922 r. Kraków. Projekt Muzeum Narodowego – Pomnika Wolności. Wariant I. Rysował Adolf Szyszko-Bohusz.1929 -1960. Mołodeczno. Tzw. Brama Helenowska wzniesiona w dziesiątą rocznicę powstania 86. Pułku Piechoty na cześć Józefa Piłsudskiego.1939 r. Zwycięski projekt pomnika Józefa Piłsudskiego autorstwa chorwackiego rzeźbiarza Ivana Meštrovicia. Plan zakładał też budowę łuku triumfalnego. Plany budowy przerwała wojna.
Wkraczamy do współczesności… 2004 r. Michałowice pod Warszawą. Łuk Unii Europejskiej.
Prezentowany w prasie projekt łuku-pomnika Bitwy Warszawskiej 1920 r. (poza konkursem)Praca autorstwa Karola Badyny, która zdobyła drugą nagrodę w konkursie.Wyróżniona praca Tomasza Birezowskiego, Piotra Dynowskiego i Mateusza Trojanowskiego.Wyróżnienie honorowe w konkursie na projekt pomnika Bitwy Warszawskiej 1920 r. Praca Pawła Nowickiego i Macieja Walczyny.
Jeszcze do niedawna Rynek w Tąglimiu na Pomorzu Zaodrzańskim (dzisiejsze Anklam w Niemczech) szpeciły powojenne bloki. Liczące dziś 12000 tysięcy mieszkańców niewielkie miasteczko zostało w czasie ostatniej wojny zmiecione z powierzchni ziemi. Tak jak w przypadku wielu innych miast również na obszarze Polski piękna historyczna architektura ustąpiła miejsca blokowiskom. Nie oszczędzono nawet staromiejskiego Rynku. W…
„Gotycko-renesansowy zamek w Ćmielowie z XVI wieku dzięki nowym właścicielom zmienia swoje oblicze. Część zabytku po zabezpieczeniu pozostanie ruiną, druga część zamku będzie odrestaurowana. Po zakończeniu prac rezydencja ma zachwycać jak przed wiekami.” Czy jednak będzie to udana odbudowa? Zobaczymy za jakiś czas… „Powstanie tu muzeum historii zamku oraz muzeum muzyczne, prezentujące zbiory gitar i…
Mikołaj Janiak z kanału SPRAWKI wraz z Marcinem Raburskim z Architektonicznej Rewolty Wrocław podejmują ważny temat, dotyczący kwestii piękna w architekturze Udostępniamy! 10 zł 20 zł 30 zł Każda kawa pomaga nam działać dalej! Dziękujemy!
Obiecana druga część zdjęć do wpisu na temat kreacji konserwatorskich i architektonicznych. Zaczynamy od dziedzińca arkadowego Zamku Piastów Śląskich w Brzegu i stopniowo przenosimy się do czasów współczesnych, kończąc na pałacu Paca w Dowspudzie. 10 zł 20 zł 30 zł Każda kawa pomaga nam działać dalej! Dziękujemy!
Wracamy jeszcze na chwilę do Gdańska (Kościół pw. św. Trójcy na Starym Przedmieściu) gdzie trwa rekonstrukcja barokowej loży patrycjuszy gdańskich: „Przyszedł czas na kolejne zadanie renowacyjne w naszym kościele. Pragniemy odbudować baldachim z Chronosem. Na specjalnej konstrukcji, umieszczonej na oryginalnej pierwotnej wysokości, pragniemy też zamontować pozostałe z pożogi wojennej elementy. Wykonamy tyle ile zdołamy pozyskać…
Budynek starej plebanii w Reszlu, przy kościele pw. św. Piotra i Pawła, swoimi początkami sięga XV wieku. Początkowo była to rezydencja archiprezbitera. Plebanię przebudowywano w 1489, 1699, 1733 i w 1860 r. Pierwotnie gotycki piętrowy budynek z czasem nabrał barokowych cech stylistycznych. Po wojnie plebanię upaństwowiono i zamieniono na mieszkania komunalne. Latami nikt nie troszczył…
