Sulejów (woj. łódzkie) – o odbudowie zabudowań gospodarczych klasztoru oraz o tym, jak młodzi architekci widzą przyszłość tego miejsca

W latach 1973-1981 wykonano odbudowę frontowych zabudowań gospodarczych klasztoru w Sulejowie z inicjatywy Witolda Marchwickiego, Jana Chrzanowskiego i Henryka Tomaszewskiego. Po odbudowie znajdował się tam ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy a dziś siedzibę ma w nich klimatyczny Hotel Podklasztorze oraz restauracja. Skrzydło zrekonstruowane zostało w taki sposób, że dziś nic nie wskazuje na to, że ma ono niecałe 50 lat – harmonijnie wpisuje się w zabytkowe założenie.

W 2023 roku na wydziale architektury Politechniki Krakowskiej pod skrzydłami dr. hab. inż. Anny Bojęś-Białasik powstała praca magisterska „Projekt Muzeum Cystersów z Centrum Medytacji w ruinach dawnego klasztoru cystersów w Sulejowie”. Studentka proponuje zupełnie inne podejście. Głównym założeniem koncepcji jest wbudowanie w istniejące ruiny nowoczesnej minimalistycznej bryły nowego muzeum, tak aby „stanowiło ono tło dla zabytkowych murów, podkreślając ich walory”. (https://www.architekturaibiznes.pl/maria-paczek-projekt-w-ruinach-dawnego-klasztoru-cystersow-w-sulejowie,29728.html)

Wśród studentów i młodych architektów coraz częściej pojawiają się koncepcje adaptacji, odbudowy lub rozbudowy zabytków oparte na kontraście: zestawieniu historycznej struktury z nowoczesną, minimalistyczną formą. Takie propozycje często budzą kontrowersje i pytania o to, skąd bierze się to — zazwyczaj niepopularne wśród opinii publicznej — podejście.

Nie da się ukryć, że w dużym stopniu wynika ono z edukacji architektonicznej. Warto przypomnieć dwa fragmenty wywiadu, którego prof. Ewa Kuryłowicz — architekt, juror konkursów i wykładowca akademicki — udzieliła w 2016 roku portalowi bryla.pl

bryla.pl – Czy warto odtwarzać to, co było?

Ewa Kuryłowicz – Przegraliśmy w konkursie na Muzeum Chopina w Warszawie, bo uznaliśmy, że nie warto budować ATRAP. Żałuję, bo projekt był bardzo fajny, ale czasami „mówi się” coś, wiedząc nawet, że się przegra. Stojąca tam wówczas kamienica, będąca częścią zagospodarowania terenu, i tak się miała rozlecieć. Wiadomo było, że na jej miejscu trzeba będzie postawić ATRAPĘ. Ale według warunków konkursu trzeba ją było pozostawić. Nie chcieliśmy tego. Jak przypuszczaliśmy, kamienica rozleciała się podczas budowy, ale architekt, który wygrał konkurs i postawił muzeum, zostawił betonowy odlew tej kamienicy. MORALNIE (!!!) wybrnął z trudnej sytuacji – pokazał, że coś tu było i to odtworzył. Ale czy warto się tak upierać? Może to miejsce mógł zająć budynek bardziej żywy, autentyczny, współczesny, a nie POŚMIERTNA MASKA?

bryla.pl – Styl życia wyznacza architekturę?

Ewa Kuryłowicz – Na uczelni miałam kiedyś studenta, który upierał się, że zaprojektuje budynek z portykiem i tympanonem. Padają różne argumenty, które go nie przekonują, w końcu pytam :

– A do Paryża jeździ Pan konno, pociągiem czy samochodem? – Samochodem, ale to co innego.

– To jest dokładnie to samo.

NIE MOŻNA TWORZYĆ SKANSENÓW, trzeba zrobić coś, co zrozumie współczesny człowiek, który używa komórki, a nie telegramu! (…) Architektura u nas w wielu sytuacjach nie nadąża za techniką i ogólnym rozwojem. Ale to się MUSI zmieniać!

Cały wywiad: https://www.bryla.pl/bryla/1,90857,19598202,budujemy-po-to-by-byc-zburzonymi-z-ewa-kurylowicz-o-architekturze.html

W marcu tego roku ruszyły prace zespołu ds. Polityki Architektonicznej Państwa. Wśród ekspertów znalazła się… prof. Ewa Kuryłowicz.

Pomysł na wpis i info: greg111, Filip Sengerski