Bytom i Braniewo – różne podejścia do rekonstrukcji ratuszów

Dziennik Zachodni rozpoczął na nowo dyskusję dotyczącą rekonstrukcji zniszczonego przez Armię Czerwoną ratusza w Bytomiu. Nie trzeba było długo czekać na komentarze płynące ze strony środowiska architektów i jak można było się domyśleć, są to głosy negatywne.

W pierwszym liście opublikowanym w Dzienniku Zachodnim architekt i wiceprezes SARP (oddział Katowice) Katarzyna Furgalińska przekonuje, że miasto „zasługuje na cos więcej”:

„Jestem z zasady przeciwna odbudowywaniu zabytków w ich historycznej formie, szczególnie po tak wielu dekadach. Architektura jest zapisem czasu, w którym powstaje. Próba „wskrzeszenia” nieistniejącego od lat obiektu to często tworzenie scenografii, która, choć kojąca dla oka, bywa nieszczera. (…) Kopiowanie przeszłości bywa ucieczką od odpowiedzialności za zdefiniowanie przyszłości.”

Z jednej strony architektka przekonuje, że to „sami Bytomianie powinni zdecydować jakiego serca miasta potrzebują”, by zaraz potem dodać, że oczekuje konkursu architektonicznego oraz rozważnej i odważnej decyzji ze strony Miasta, które „powinno przedłożyć trwałą jakość nad szybki sukces wizerunkowy”.

„Szybki sukces wizerunkowy” należy tutaj rozumieć jako „kojącą dla oka” rekonstrukcję, która nie będzie brana pod uwagę w ewentualnym konkursie. (https://dziennikzachodni.pl/odbudowa-ratusza-w-bytomiu-architektka-to-marzenie-moze-zjednoczyc-mieszkancow-ale-ale-ale-bytom-zasluguje-na-cos-wiecej/ar/c1p2-28893491)

Autorem drugiego listu do Dziennika Zachodniego jest architekt Przemo Łukasik z Medusa Group:

„W obecnej sytuacji, w dobie kryzysów, których doświadczamy, miasto powinno koncentrować się na ratowaniu i rehabilitacji obiektów, które wciąż istnieją”.

Argument ten często podnosi się w odniesieniu do rekonstrukcji, bardzo rzadko pada jednak w przypadku setek innych realizowanych współcześnie „nowoczesnych” inwestycji. Łukasik ponadto ma nadzieję, na realizację własnego pomysłu:

„Jeśli taki konkurs się odbędzie, zrobię wszystko, by w nim wystartować i zaproponować autorską wizję korekty tego miejsca. (…) Bytom (…) zasługuje na dialog przeszłości z przyszłością, oparty na merytorycznych argumentach i szacunku do istniejącej substancji, a nie tylko na tęsknotę za tym, co bezpowrotnie minęło.” (https://dziennikzachodni.pl/przemo-lukasik-o-odbudowie-ratusza-bytom-to-miasto-ktore-kocham-i-w-ktore-wierze-zasluguje-na-dialog-przeszlosci-z-przyszloscia/ar/c1p2-28894305)

Tymczasem w Braniewie lokalne władze nie uważają, że ratusz „bezpowrotnie minął” i systematycznie, we współpracy z MKiDN, dążą do jego odbudowy: https://www.gov.pl/web/kultura/wspieramy-odbudowe-ratusza-w-braniewie

WARTO PAMIĘTAĆ!!! Architekci jak każda grupa społeczna ma własne interesy, które niekoniecznie muszą być zgodne z interesem ogółu. Nietrudno zrozumieć architekta, który wolałby zrealizować własny projekt zamiast rekonstrukcji. Władze lokalne muszą jednak dbać o interes ogółu. Jeśli o nim nie pamiętają, powinno się im o nim przypominać. Nie zostawiajmy odpowiedzialności za wygląd wspólnej przestrzeni innym a „specjalistów” oceniajmy na bazie ich dotychczasowych dokonań.

Ratusz w Bytomiu znalazł się wśród pięciu obiektów proponowanych przez Fundację RiO do rekonstrukcji dla województwa śląskiego. Mówimy o nim w naszej serii „Co jeszcze do rekonstrukcji lub odbudowy”.