Rytro (woj. małopolskie) – odbudowa zamku postępuje, jednak jej jakość nie zachwyca

Wieża zamku jest już niemal odbudowana, a na swoją kolej czeka brama wjazdowa. „Na realizację zadania gmina pozyskała milion czterysta tysięcy złotych z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Zgodę na częściową rekonstrukcję wydał konserwator zabytków.”

Prace rozpoczęte jeszcze w 2018 roku mają na celu zabezpieczenie obiektu przed wandalizmem, udostępnienie go ruchowi turystycznemu oraz przywrócenie zamku w krajobrazie. Zamek pozostawał w pogłębiającej się ruinie od czasów najazdu wojsk księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rakoczego w 1657 roku. Pierwsze prace przy rekonstrukcji murów prowadzono w latach 70. XX wieku.

Gdzie wady?

Choć uniknięto szerszego użycia modnych, nowoczesnych rozwiązań ze stali i szkła, a wieża znów góruje nad okolicą, prace prowadzone są na niskim poziomie wykonawstwa. Już w 2018 roku, przy okazji podwyższania murów obwodowych, specjaliści alarmowali o słabej jakości robót murarskich.

Jak twierdzi Kamil Poskard, kamieniarz z 16-letnim doświadczeniem, był to przetarg, więc startowały głównie duże firmy budowlane: „Kamieniarzy, którzy potrafią murować z kamienia, jest bardzo mało. Do tego murowanie z kamienia potrafi być dziesięć razy droższe od obklejania.” Rzemieślnik podkreśla, że pracownicy dużych firm mają zazwyczaj niewielkie doświadczenie w tradycyjnych technikach kamieniarskich.

Do tego dochodzi ograniczone finansowanie. Podmioty publiczne muszą gospodarować środkami oszczędniej niż inwestor prywatny, stąd powszechne są „cięcia po kosztach”.

Na obecnym etapie prac krytykowane jest też użycie betonu:

„Koncepcją, którą my obraliśmy, jest wykorzystywanie rdzeni betonowych, które zapewniają bardzo dużą żywotność i ustabilizują wieżę oraz bramę wjazdową, obudowując to murem kamiennym” — mówi Piotr Padula, inspektor ds. inwestycji w Urzędzie Gminy Rytro: https://www.facebook.com/reel/1402187024176563